Algemene Beschouwingen 2017

21 februari 2018

ALGEMENE BESCHOUWINGEN 2017

 

Geachte voorzitter en aanwezigen,

Hoe snel de tijd toch vergaat. Zo mag je beginnen aan een regeerperiode van vier jaar, en “even later” is het einde in zicht. Tussen start en naderende finish werd- en wordt er veel werk verzet, het jaar 2017 is daar geen uitzondering op. U presenteert een programmabegroting met weliswaar een onttrekking aan de gevormde reserves maar met vooruitzicht op overschotten en positieve begrotingsruimten. Deze onttrekking kunnen wij billijken omdat vanuit ons coalitieakkoord een gematigde lokale lastendruk een belangrijke na te streven kernwaarde is.

Ook nu weer heeft de PvdA waardering voor de vorm van de Programmabegroting 2018 met vertrekpunten en per programma de bestuurlijke kaders, de doelstellingen, activiteiten, kosten en indicatoren. Wij willen dan ook onze dank en waardering uitspreken aan degenen die hier hun medewerking aan hebben gegeven. Daarom nu al tijdens de behandeling van deze laatste programmabegroting uit deze regeerperiode een verzoek van de PvdA aan alle sectorhoofden om deze dank en waardering met uw medewerkers te delen. Maar ook dit jaar weer een bijzonder woord van dank aan onze Griffie. Uw hulp en ondersteuning is van onschatbare waarde voor ons.

De programmabegroting 2018, en het daaraan gekoppelde meerjarenperspectief is derhalve wat ons betreft een goede opmaat en voortzetting van een zelfstandige en zelfredzame gemeente Vaals aan de ene kant, en een gemeente die zoekt naar samenwerking met betrouwbare partners aan de andere kant.  Wij geloven in onze eigen positieve kracht en zien voldoende mogelijkheden en aanknopingspunten om te blijven investeren in mensen en gemeenschap. Niet volharden en vast blijven hangen in onmogelijkheden maar denken en geloven in kansen en de kracht van het collectief en de naaste omgeving.

Programma Mens & Voorzieningen

Woorden en begrippen zoals zelfredzaamheid, zelfstandigheid en kwaliteit van leven krijgen pas echt waarde op het moment dat ze in een gemeenschap neerdalen en hun werk gaan doen. De gecreëerde randvoorwaarden, beschikbare hulpmiddelen en preventieve maatregelen doen hun werk naar behoren. De vrijwilligerscentrale, Vaals helpt, de beweegmakelaar, de buurtsportcoach, de integrale cliëntondersteuning en het maatwerk middels maatschappelijke ondersteuning zijn de afgelopen jaren een begrip in de gemeente Vaals geworden. De integrale cliëntondersteuning verdiend echter nog een bijzonder woord van aandacht. Uit de effectenrapportage blijkt dat hierover nog onvoldoende bekendheid bestaat., Wij nemen de conclusie uit het rapport, om hier meer aandacht aan te besteden, dan ook over.  Het actief burgerschap en de activiteiten rondom de sociale cohesie zijn initiatieven uit de maatschappij die bijdragen aan een veilige- en laagdrempelige manier om elkaar te ontmoeten en samen actief te zijn.

Het allernieuwste project binnen deze portefeuille “Wehelpen.nl” zal nog zijn weg moeten vinden binnen de gemeente Vaals, maar zoals de WMO sinds 2015 bedoeld, is er in Vaals een goede balans als het er om gaat de zelfredzame samenleving tot uitvoering te brengen.

De PvdA zal altijd vanuit haar sociaal democratisch gedachtengoed deze activiteiten en ontwikkelingen blijven ondersteunen en bevorderen. De meest kwetsbaren in onze samenleving verdienen deze aandacht en voorzetting van dit beleid. Iedereen die dan ook toekomst ziet in een samenwerking met de PvdA Vaals zal hier rekening mee moeten houden Deze sociale rode rand zullen wij altijd levend proberen te houden.

Dit betekent echter niet dat er geen uitdagingen en na te streven doelen meer zijn. Het zo lang als mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen is een stevige uitdaging. De opgenomen prestatieafspraken tussen de gemeente en de woningstichting, in de nog vast testellen woonvisie, zullen door ons kritisch gemonitord worden.

Iedereen moet mee kunnen doen”, is een van de kernbegrippen van de PvdA. In dat kader willen wij er als PvdA fractie op toe blijven zien dat onze gemeente in alle opzichten een inclusieve samenleving is. In 2016 is het VN Verdrag inzake de rechten van een mensen met een handicap van kracht geworden. We hebben onlangs een informatiebijeenkomst van het gehandicaptenplatform mogen bijwonen. Enkele inspirerende aandachtspunten zijn hier aan bod geweest. Daar willen wij, nee moeten wij de komende periode op voortborduren. Toegankelijkheid in de breedste zin van het woord.

Alle investeringen en inspanningen op het gebied van onze jongeren kunnen ook in de toekomst op brede steun van de PvdA rekenen. Er is een goed subsidie klimaat waardoor partijen als Fraiche met hun jeugdpreventieteam , stichting VUUR, sport- en cultuurverenigingen en de jongerenwerker goed hun werk kunnen doen. Wij zijn verheugd met het feit dat het aantal jeugdleden in verenigingen en organisaties nog steeds een stijgende lijn vertoont. Een welgemeend compliment voor iedereen die hier bijna dagelijks aan werkt is zeker op z’n plaats. De recentelijke opknapbeurt van de JOP is hier een goed voorbeeld van. De regierol die Vaals samen met Kerkrade heeft gepakt met betrekking tot de grensoverschrijdende problematiek rondom jeugdparticipatie en zorg is een lovenswaardig initiatief. Het vervolg in 2018 zal zeker de nodige aandacht van ons gaan krijgen.

Bibliotheekwerk en taalontwikkeling zijn naar inzicht van de PvdA onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het besluit over de toekomstige uitvoering van het bibliotheekwerk laat jammer genoeg nog even op zich wachten. Het initiatief van de openbare boekenkast is derhalve een positieve laagdrempelige ondersteuning als het gaat om de leesbevordering.

Overtuigd van de eigen lokale aanpak voor wat betreft de voordelen van sporten en bewegen zijn wij benieuwd naar het innovatieve karakter van de activiteitenplannen uit de regionale nota Gezondheidsbeleid 2016-2019 die eind 2017 gereed is en in 2018 uitgevoerd gaan worden. Wellicht kan de portefeuillehouder hier al een tipje van de sluier lichten.

Programma Wonen & Verkeer

Het programma Wonen & Verkeer is stevig en ambitieus. In de huidige regeerperiode is er al veel bewerkstelligd in deze portefeuille, en staat er nog van alles op stapel. De mogelijkheden die de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg aan Vaals te bieden heeft zij reeds gedeeltelijk ingevuld. Een moeizame start voor wat betreft de aanloop van studenten is intussen omgeslagen naar meer vraag dan aanbod. Toch wil de PvdA hier nogmaals benadrukken dat met de aanstaande realisatie van het Focus-project een voorlopige grens bereikt is. Een reeds eerder door ons afgegeven stemverklaring, waarin wij duidelijk aangeven dat er in deze regeerperiode geen ontwerp- verklaring van geen bedenkingen voor zelfstandige studentenwoningen meer wordt afgegeven blijft onverkort van kracht. In deze context zijn wij dan ook benieuwd naar de aangekondigde ontwikkelingen van het gebied Aan de Linde/Pastoerswei.

Het behouden en aantrekken van jongeren en jonge gezinnen is een prioriteit die verder niet hoeft worden toegelicht. Jammer dat beschikbare gronden al veel te lang niet interessant blijken te zijn voor potentiële investeerders- en ontwikkelaars. Wellicht dat het steeds meer opkomend initiatief “Particulier opdrachtgeverschap” een optie is voor Vaals. Als PvdA zijn we van mening dat dit een  onderdeel van de aanstaande lokale woonvisie moet zijn.  Deze lokale woonvisie is, voor wat betreft de besluitvorming, doorgeschoven naar eind dit jaar. Deze visie zal voor de komende jaren de leidraad zijn voor voldoende aanbod van kwalitatief goede woningen voor iedereen. Voor ons als PvdA is daarom ook van groot belang dat deze visie gekoppeld wordt aan de bescherming van beeldbepalende panden en het Monumentenbeleid.

Het dit jaar geactualiseerde parkeerbeleid staat kort voor zijn eerste inhoudelijke en financiële evaluatie. Voor conclusies en aanbevelingen is het nu nog te vroeg. Laten wij dit dan ook pas doen vanaf het moment wij alle feiten op tafel hebben.

Het naar voren halen van de herstelwerkzaamheden aan een behoorlijk gedeelte van onze stoepen is door veel medeburgers positief ontvangen. Net zoveel positivisme verwachten wij van de ontwikkelingen rondom het Drielandenpunt en de grensovergang Vaals – Aken.

Het project “Bron van Europa” hangt over de ontwikkelingen rondom het Drielandenpunt heen. Wellicht kunnen wij hier middels een toelichting iets meer over geïnformeerd worden.

De wijkdeals zijn een uitstekend middel om gezamenlijke verantwoordelijkheid te dragen en bewoners te activeren de aangewezen wijken een groene opknapbeurt te geven. De voorgenomen impuls van de gemeente aan groen bij komgrenzen, pleinfuncties en openbare functies is er in de beleving van de PvdA al altijd geweest. Wellicht kan de portefeuillehouder deze extra impuls iets meer toelichten. Wij pleiten er in ieder geval voor om zeer waakzaam te zijn voor verloedering van gebieden en omgevingen waar deze focus aan voorbij gaat.

Programma Werk & Economie

Dat het toerisme een van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste lokale economische pijler is, is in feite een open deur. Het ondersteunen van het toerisme en het lokale ondernemerschap door een plan voor stadspromotie is een goede zaak. In dit verband zien wij de vervanging van de term “Strategisch ondernemerschap” door “stadspromotie” dan ook niet als nieuwe wijn in oude zakken, maar een oprecht streven om de gemeente Vaals op de toeristische- en ondernemerskaart te zetten. Wij verwachten hier dan ook een en ander van lokale ondernemers die vrij recent als “Samen Vaals” een frisse doorstart hebben gemaakt. Wij zullen dit met veel interesse volgen en ondersteunen en wensen het nieuwe bestuur veel wijsheid en succes, want met het alleen verplaatsen van de weekmarkt terug naar het Koningin Julianaplein, red je het natuurlijk niet. Interessant zijn dan ook de eerste ontwikkelingen vanuit de ondernemers rondom de aanstaande feestdagen.

De laatste cijfers rondom de commerciële leegstand laten voorzichtig zien dat het balletje voor Vaals weer in de goede en gewenste richting begint te rollen. De gedachten of zelfs het voornemen over het eventueel invoeren van een leegstandsverordening kunnen op grond van de aankomende structuurvisie ruimtelijke economie wellicht geparkeerd worden. Het STEC rapport Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid Limburg met de tong brekende afkorting SVREZL biedt volgens de PvdA dan ook opportune mogelijkheden voor Vaals.

Toerisme gaat uiteraard buiten de gemeentegrenzen. De prominente plek die het toerisme op de Lijn50-agenda heeft gekregen zullen wij nauwgezet volgen. Zeer zeker samenwerken, maar nooit je eigen kracht en mogelijkheden ondergeschikt maken.

Binnen het gedachtengoed van de PvdA zal er altijd aandacht en ondersteuning zijn voor minima, sociaal zwakkeren en vooral jongeren en kinderen. Ook in ons aanstaande verkiezingsprogramma zullen wij hier de nodige aandacht aan besteden. De ontwikkelingen en maatwerkaanpak die Vaals voorstaat in dit beleidsveld is precies datgene wat de PvdA bedoeld en uitdraagt.

Met de ontwikkelingen rondom studentenhuisvesting is er niet alleen iets gedaan aan afbouw van lasten in het gebied van het Von Clermont Park. Veel belangrijker is natuurlijk het succesvol aantrekken van nieuwe jonge medebewoners die op welke manier dan ook onze gemeenschap verrijken. Het xenofoob denken dat Vaals naar de pijpen van onze buur Aken danst is dan ook aan de PvdA niet besteed. Deze onlosmakelijke band is er al zo lang dat het eigenlijk geen thema meer is.

Alle facetten rondom arbeidsparticipatie, werkgelegenheid en begeleiding van mensen naar werk is een belangrijk thema voor deze coalitie. De inspanningen lokaal en heuvelland breed die hier voor geleverd worden verdienen een oprecht woord van waardering. De grensligging biedt hier uiteraard weer veel perspectief. Voortzetting van de ingeslagen weg is daarom een pré.

Programma Bestuur & Dienstverlening

Vanuit deze portefeuille is er het voornemen om inwoners te betrekken bij plan- en besluitvorming middels een op maat gesneden burgerparticipatie. Volgen de PvdA doen wij hier al vrij actief aan. Denk aan projecten zoals de reconstructie Maastrichterlaan, reconstructie Prins Bernhardstraat, de projecten Katzensprung en Focus. Zien wij nu iets over het hoofd? Wellicht dat de portefeuillehouder deze op maat gesneden burgerparticipatie iets meer kan toelichten.

Het dienstverleningsconcept nog beter, effectiever en efficiënter maken kan door de PvdA alleen maar worden toegejuicht. De ontwikkelingen binnen de digitale wereld zijn niet tegen te houden. Waar veel dienstverleners klakkeloos aan voorbij gaan, door de “digibeet” hulpeloos achter te laten in een vaak voor hun onbegrijpelijke brei aan digitale eisen, kan het dienstverleningsconcept van de gemeente Vaals voor de broodnodige menselijke maat zorgen. De PvdA zal blijven aandringen op inventief denken en handelen waardoor geen enkele burger te kort wordt gedaan. Een belangrijk onderdeel in deze dienstverlening is de in ontwikkeling zijnde vernieuwde gemeentelijke website. Wij hopen dan ook dat er voldoende aandacht is gegeven aan de audiovisuele aspecten van dit medium.

Wordt er ook besloten om tegelijk met deze nieuwe website een nieuw logo te introduceren? Klopt het dat de bestaande, en in de volksmond genoemde, “Friettetuut” gaat verdwijnen? Als dit zo is, kom je dan niet aan een bestaande ingeburgerde identiteit. Welk voordeel wordt hierin gezien? Graag een reactie van de portefeuillehouder.

De veiligheidsregio heeft besloten dat er een veiligheidsbureau komt met een centrale regierol. De evaluatie die hiertoe geleid heeft is voor de PvdA nog niet helemaal helder. De PvdA vraagt u dit evaluatierapport aan de raad ter beschikking te stellen. Door een veranderende lokale situatie in het Sociale Domein, komt er druk te liggen op de BOA sociaal domein. Hierdoor komen andere BOA taken in het gedrang. Ondanks deze ontwikkelingen blijven de inspanningen binnen het sociale domein voor de PvdA toch een heel hoge prioriteit hebben. Wij vertrouwen er echter op dat de overige BOA taken door een verstandige prioritering goed opgevangen kunnen worden.

Vaals werkt samen met diverse strategische partners uit de samenleving. Wat ons betreft een noodzakelijkheid. De samenleving veranderd waardoor de burger steeds meer en vaker uit eigen kracht en verantwoordelijkheid zijn zaken moet gaan regelen. De Euregionale samenwerking Charlemagne AG heeft in deze diverse samenwerkingsgebieden toch een ietwat bijzondere status. Een overlegfrequentie van zegge en schrijven één maal per jaar is wat ons betreft puur symbolisch. De  expliciete rol van onze afgevaardigde in deze adviesraad is vrij onduidelijk. Geagendeerde stukken worden immers niet in de Raad van Vaals voor besproken. Als de portefeuillehouder dit anders ziet zouden wij dit graag vanavond van hem horen, daarbij in het achterhoofd houdend dat er toch ook mooie voorbeelden zijn van samenwerking in de Euregio.

Nu het CittaSlow keurmerk steeds meer en meer aan Zuid Limburgse gemeenten wordt toegekend vragen wij ons af of het unieke karakter van dit keurmerk niet zijn doel voorbij gaat schieten. Het ooit geprezen langzame dorp veranderd zienderogen in de langzame streek. Wij spreken daarom dan ook de wens uit dat in de Lijn50 samenwerking de bestuursopdracht Toerisme goed en stevig  wordt weggezet. Het hele Lijn50 verhaal is trouwens één grote uitdaging. Het kan ons maken, maar ook breken. Toekomstige raden en Colleges hebben hier een uitzonderlijk zware verantwoordelijkheid.

Tot slot

De PvdA is er van overtuigd dat de gemeente Vaals door daadkracht, moed, inventief denken en werken, nog jaren als zelfstandige gemeenschap in het Heuvelland kan functioneren. De politiek die de PvdA voor ogen heeft is hier op gebaseerd. Ons sociaal democratisch gedachtengoed zal de drijfveer zijn om met iedereen, die de mens en medeburger op het eerste plan zet, samen te werken. De programmabegroting 2018 en de meerjarenraming 2019-2021 is de eerste vervolgstap hier naar toe.

Dank voor uw aandacht.

Jo Winkens

Fractievoorzitter PvdA Vaals